Wskazówki dotyczące szacowania
Jak lepiej szacować rozmiary
Szacowanie rozmiarów to umiejętność, którą można rozwijać przez ćwiczenia i kilka dobrych nawyków. Większość pomyłek nie jest przypadkowa. Źle oceniamy rzeczy dużo większe lub mniejsze niż te, z którymi mamy do czynienia na co dzień, i zapominamy, że powierzchnia i objętość rosną znacznie szybciej niż długość. Poniższe 4 techniki pomagają uniknąć większości takich błędów: porównuj z dobrze znanymi punktami odniesienia, myśl potęgami dziesięciu, pamiętaj, jak zmieniają się długość, powierzchnia i objętość, oraz rozbijaj trudne pytania na prostsze części. Każda z nich przydaje się zarówno na co dzień, jak i w grze.
Korzystaj ze znanych punktów odniesienia
Najłatwiej ocenić rozmiar, porównując go z czymś, co dobrze znasz. Masz intuicyjne wyczucie wielkości drzwi, człowieka czy autobusu. Zamiast pytać „ile to metrów?”, zapytaj „ile drzwi ma wysokość?” — wtedy przybliżona ocena zamienia się w konkretną liczbę.
- Dorosły człowiek1,7 m (5 ft 7 in)
- Otwór drzwiowy2 m (6 ft 7 in)
- Autobus12 m (39 ft)
- Kort tenisowy, od końca do końca23,8 m (78 ft)
- Boisko piłkarskie, od końca do końca105 m (344 ft)
Zapamiętaj kilka punktów odniesienia, z których każdy jest kilka razy większy od poprzedniego. Dzięki temu każda rzecz, którą napotkasz, będzie mieścić się między dwoma z nich. Gdy gra pokazuje obiekt odniesienia, korzystaj z niego tak samo: oceniaj rozmiary względem niego, a nie ekranu.
Myśl potęgami dziesięciu
Rozmiary obiektów na świecie obejmują ogromny zakres. Każdą dziesięciokrotną różnicę nazywamy rzędem wielkości — to najprzydatniejsza jednostka przy pierwszej ocenie. Zanim wybierzesz liczbę, zastanów się, która potęga dziesięciu jest najbliższa odpowiedzi: 1 mm, 1 cm, 10 cm, 1 m, 10 m? Trafienie w rząd wielkości jest znacznie ważniejsze niż trafienie w pierwszą cyfrę.
| Potęga dziesięciu | Przykładowy punkt odniesienia |
|---|---|
| 10 µm | Czerwona krwinka, 7,5 µm |
| 100 µm | Grubość ludzkiego włosa, 70 µm |
| 1 mm | Ziarnko piasku, 500 µm |
| 1 cm | Ziarnko ryżu, 6 mm (0,24 in) |
| 10 cm | Smartfon, 15 cm (5,91 in) |
| 1 m | Dorosły człowiek, 1,7 m (5 ft 7 in) |
| 10 m | Autobus, 12 m (39 ft) |
| 100 m | Boisko piłkarskie, 105 m (344 ft) |
Dlatego Magnitudle ocenia, ile razy różni się Twoja odpowiedź od prawidłowej, a nie o ile metrów. Odpowiedź 2 m dla czegoś o wysokości 1 m jest równie błędna jak 2 km dla czegoś o długości 1 km. Wynik za odpowiedź dwukrotnie za dużą jest taki sam jak za odpowiedź o połowę za małą. Przeczytaj, jak działa punktacja, aby poznać dokładną liczbę punktów.
Długość, powierzchnia i objętość rosną w różnym tempie
Gdy podwoisz każdy wymiar obiektu, jego powierzchnia wzrośnie czterokrotnie (2 × 2), a objętość — ośmiokrotnie (2 × 2 × 2). Masa rośnie wraz z objętością, więc zwierzę o dwukrotnie większym wzroście, ale takim samym kształcie i budowie, waży około 8 razy więcej. To tak zwane prawo kwadratu i sześcianu.
To najczęstsza pułapka przy szacowaniu. Nasz wzrok ocenia bryłę, więc coś, co wygląda na „osiem razy większe”, może być tylko dwa razy wyższe. Dziesięciokrotnie większa długość oznacza stukrotnie większą powierzchnię i tysiąckrotnie większą objętość. Gdy pytanie dotyczy wysokości lub długości, porównuj wysokość lub długość, a nie to, ile miejsca coś wydaje się zajmować.
Rozbijaj duże liczby na mniejsze części
Niektóre pytania wydają się niemożliwe, dopóki nie podzielisz ich na prostsze części. To szacowanie Fermiego — nazwane tak na cześć fizyka Enrica Fermiego, znanego z trafnych szacunków opartych na niewielu informacjach. Zapisz kilka wartości, od których zależy odpowiedź, oszacuj każdą z osobna, a potem je pomnóż. Błędy w poszczególnych szacunkach często częściowo się znoszą.
Przykład: ile osób zmieści się na boisku piłkarskim?
- Boisko ma mniej więcej 100 m długości i 70 m szerokości (około 330 × 230 ft), więc jego powierzchnia to około 7,000 m² (75,000 sq ft).
- Osoba stojąca w ciasnym tłumie zajmuje około 50 × 50 cm (20 × 20 in), więc na każdym metrze kwadratowym zmieszczą się mniej więcej 4 osoby.
- 7,000 × 4 = 28,000. Po zaokrągleniu: około 30,000 osób.
Każdy etap może być trochę niedokładny, ale mało prawdopodobne, że pomylisz się dziesięciokrotnie. W rundzie szacowania odpowiedź dwukrotnie za duża lub o połowę mniejsza od prawidłowej nadal daje 59 punktów na 100.
Częste błędy
Trzymanie się pierwszej liczby
Gdy jakaś liczba utkwi ci w głowie — z nagłówka albo poprzedniego pytania — kolejne oszacowanie będzie do niej ciążyć. Najpierw oszacuj wartość na podstawie znanych punktów odniesienia, zanim spojrzysz na inne liczby.
Mylenie długości z powierzchnią
Figura o dwukrotnie większej powierzchni ma boki dłuższe tylko o około 1,4 raza. Oceń ten wymiar, o który pyta zadanie: wysokość, długość lub szerokość.
Pomyłki w jednostkach
Milimetry i centymetry różnią się dziesięciokrotnie, metry i kilometry — tysiąckrotnie, a metr to trochę ponad 3 stopy. Zanim podasz odpowiedź, sprawdź jednostkę.
Ćwicz
Techniki najlepiej zapadają w pamięć, gdy z nich korzystasz. Spróbuj odpowiedzieć na pytanie tutaj albo poćwicz szacowanie rzeczywistych rozmiarów według tematów:
Dopiero zaczynasz grać? Najpierw przeczytaj zasady.
Albo wypróbuj pięć rund treningowych w przeglądarce.
Uczysz szacowania? Zobacz nasze materiały do pracy w klasie.
Dalsza lektura
